Journalistikk og sannhet i en digital tidsalder

«Jeg er journalist, sa jeg. Jeg leter etter sannheten, verken mer eller mindre».

Slik lyder åpningsreplikken i Martin Eides bok «Hva er journalistikk» . Setningen har han lånt fra jeg-personen i boken Mord på medierne, og setningen er betegnende for Eides egen bok på flere måter. Først og fremst fordi han i sin bok selv jakter på sannheten. Sannheten om journalistikken, sannheten i jorunalistikken, eller kanskje begge deler? Betegnende også fordi Eide tar oss med på en reise gjennom journalistikkens historie og ulike tradisjoner, der han stadig henter inn sitater og synspunkter fra en rekke forfattere, både fra faglitteraturen og skjønnlitteraturen.

Viktige spørsmål i boken blir derfor når journalistikk som fag egentlig startet, og hvilke ulike tradisjoner som fanger opp kjerneverdier i journalistikken. Når endret perspektivene seg, hvorfor og med hvilken virkning? Like viktig – nei, mye viktigere – blir spørsmålet om journalistikk i dagens samfunn. Hvordan skal vi forvalte journalistikk og hva skiller egentlig journalistikk  fra annen aktivitet og andre aktører som ytrer seg i floraen av digitale medier idag? Svaret på dette er at ved å identifisere journalistikkens kvaliteter og kjerneverdier kan vi identifisere journalistikk som profesjon, og dermed markere et skille mellom profesjonelle medier og amatører i den store flyten av informasjon. Dette tydeliggjør også behovet for god journalistikk. Eide skriver: «Spørsmålet «Hva er journalistikk?» er mer påtrengende og innfløkt enn noen gang.»  Med dette bakteppet lanserer Eide sine Ti bud for en oppegående journalistikk.

Journalistikken har lenge vært under sterkt press. Teknologien har gitt oss mulighet til å være vår egen journalist i sosiale medier, blogger og kommentarfelt. Kommunikasjonen er mangfoldig og går på tvers av etablerte medier. Mediene sliter også økonomisk i en tid da vi helst vil lese nyheter gratis på nettet, mens abbonement og løssalg av tradisjonelle papiraviser går ned. Hva er det så journalistikken har å by på som kan forsvare dens plass?

Først og fremst journalistisk kvalitet, sannhet og kildebruk. Martin Eides idealjournalist er kunnskapsrik og slurver ikke med kildene sine. Journalisten er dessuten tro mot den demokratiske offentlighet, har høy grad av integritet og særdeles høy bevissthet om sin egen rolle, makt og avmakt. Eide fastholder den tradisjonelle reportasjen – å være tilstede og rapportere – som et journalistisk ideal, men er kritisk til den refererende journalistikken av typen «sa han», «sa hun». I boken diskuterer han blant annet objektivitetsbegrepet og er skeptisk til den tradisjonelle tolkingen av dette. Ifølge Eide er det ikke nok å referere alle synspunkter og skjule seg bak en slags balanse i framstillingen. Journalistikk skal pløye dypere enn som så, og finne fakta eller sannheten om du vil. Eide skriver: «Sannhets- og virkelighetsforankringen er ikke tilstrekkelig for god nyhetjournalistikk, men den er nødvendig.»

Det var på Nordiske Mediedager i Bergen (2011) jeg hørte Martin Eide lansere sine ti bud for en oppegående journalistikk. Foredraget var disponert rundt de ti budene og var så bra at jeg ble nysgjerrig på å lese boken. I boken blir budene presentert i sjette og siste kapittel, mens de fem første kapitlene brukes til en reise gjennom journalistikkens historie og ulike journalistiske tradisjoner gjennom tidene. Denne reisen bidrar til å identifisere journalistiske kjerneverdier og skille ut essensen av god journalistikk i dagens medieverden. Trass i at boken er i et hendig lommeformat (den kan fint plasseres i en frakkelomme) er den så tettpakket med informasjon og betraktninger at det ikke er mulig å yte den rettferdighet her. God lesing 🙂

Eksterne lenker:

Ti bud for en oppegående journalistikk.  Martin Eide på vox publica.

Martin Eide – Hva er JOURNALISTIKK, UiB

Per Knudsen: Journalistikkens 10 bud

Advertisements
Legg igjen en kommentar

Legg igjen en kommentar

Fyll inn i feltene under, eller klikk på et ikon for å logge inn:

WordPress.com-logo

Du kommenterer med bruk av din WordPress.com konto. Logg ut / Endre )

Twitter picture

Du kommenterer med bruk av din Twitter konto. Logg ut / Endre )

Facebookbilde

Du kommenterer med bruk av din Facebook konto. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer med bruk av din Google+ konto. Logg ut / Endre )

Kobler til %s

%d bloggers like this: